لطفا نام کاربری یا ایمیل خود را وارد نمایید. دریافت گذرواژه جدید
ثبت نام کنید
x

موسیقی ایرانی به روایت “گیتار کلاسیک”

No Rating

قسمت (اول)

آلبوم «به یاد صبا» را می توان تا حدی تاریخ موسیقی ایران دانست، که از «درویش خان» آغاز می‌شود و با «پرویز مشکاتیان» به پایان می رسد. اما فرق کنونی‌اش این است که هرگز ، بخاطر سنت‌گرایی و تعصب های بیجا در موسیقی ملی ما، همچنین رپرتواری درموسیقی ایرانی با سازهای ایرانی یکجا شنیده نشده است.

نزدیک به دوماه ، هر روز ، روی قطعات ، تنظیم ها و نت نگاری مجدد این آلبوم سخت کار و تلاش کردم و هر روز نامید تر ازاین کار نفس‌گیر و پر چالش می شدم.
هر بار که با مخالفت های پی در پی مراکز پخش چون ماهور ، که با اجرای موسیقی ایرانی با گیتار کلاسیک مشکل دارند، روبه رو می شدم و این موضوع مرا از ادامه کار تا حدی وا می‌داشت؛ نوری چون «استاد حسین دهلوی» با این همه مخالفت و سختی و پیچیدگی کار، روح مرا برای انجام کار حمایت می کرد و هر بار که مایوس می شدم، این جمله در من خوانده می شد که :«دهلوی دیگر اپرا خود را به یاد نمی‌آورد.» و این نگرش من را به ضبط و انتشار این آلبوم رساند.

دراین مقاله سعی کرده ام تا حدی به آنالیز دو قطعه از این آلبوم، که ملودی آن از «استاد ابولحسن صبا» و بسط، گسترش و اضافه کردن جمله ها درقسمت های شروع و پایان این قطعات از «استاد حسین دهلوی» است، صحبت کنم که هر دو تاثیر شگرف و بزرگی در موسیقی ملی ما گذاشتند.

«صبا» با خلق ملودی های ماندگار و «دهلوی» با ارکستری کردن این چنین آثار و هارمونیز کردن آنها و گاهی تلفیق فرم های موسیقی غربی، ایرانی و انقلابی در سازهای مضرابی.
«دهلوی» در زمینه نوآوری در موسیقی ایرانی تلاش‌های زیادی کرده‌ است.

تنظیم قطعه «شوشتری» برای کارنامه کاری من که بیش از ( ۳۰۰) اثر تا به حال تنظیم کرده ام،‌‌ شاید بتوان گفت درخشان ترین کار من دراین زمینه بوده است و بیش از پیش به تنظیم آن می بالم. بسیار خرسندم که توانستم دراین دنیای وانفسا، در این شهر دود و آهن نغمه های «صبا» و «دهلوی» را برای گیتار تنطیم کنم. مابقی قطعات این آلبوم بخاطر حجم زیاد مطالب در حوصلهٔ این متن نمی‌گنجد.

قطعهٔ «به یاد صبا» تمی از «استاد ابولحسن صبا» است، با نام «به یاد گذشته» که «استاد حسین دهلوی» آن را درسال ۱۳۳۷ برای ارکستر موسیقی ملی نوشتند.

«به یاد گذشته» : این قطعه را «صبا» در دشتی، دراواخر عمر و پس از ساختن ردیف خود، به یاد زمان های گذشته اش و ایامی که تمام وقت خود را صرف خلق موسیقی می کرده نگاشته است.
ارکستراسیون این قطعه همانند دوضربی ترک است، با این تفاوت که نقش سازهای مضرابی در «به یاد گذشته» بیشتر همراهی کننده است و اجرای ملودی اصلی به عهده ارکستر زهی و سازهای بادی است که به نحو بسیار مطلوبی، خصوصا در اواخر آهنگ، جملات را به صورت سوال و جواب اجرا می کنند. گویی استادی با شاگرد خود مشغول تمرین مشق موسیقی است.

با مهر
پیمان شیرالی